Terapia Schematów
Głęboko zakorzenione przekonania — „jestem gorszy od innych", „nie zasługuję na miłość", „muszę być doskonały, żeby być akceptowanym" — to schematy. Ukształtowały się dawno temu, często jako reakcja na trudne doświadczenia z dzieciństwa. I choć wtedy były formą ochrony, dziś mogą być źródłem cierpienia.
Na czym polega praca?
Terapia schematów, stworzona przez Jeffreya Younga, łączy elementy terapii poznawczo-behawioralnej, podejścia psychodynamicznego i pracy z emocjami. Terapeuta pomaga ci rozpoznać twoje schematy — wzorce myślenia, czucia i działania, które przejąłeś nieświadomie — a następnie stopniowo je przepracować. Ważna część pracy dotyczy tak zwanego „wewnętrznego dziecka" — dotarcia do emocjonalnych potrzeb, które kiedyś nie zostały zaspokojone, i nauczenia się ich zaspokajania w dorosłym życiu.
Jak wygląda sesja?
Praca w terapii schematów jest intensywna emocjonalnie. Oprócz rozmowy, terapeuta może używać technik wyobraźni kierowanej, ćwiczeń z krzeseł (dialogu między różnymi częściami siebie) czy analizy wzorców w relacjach. To terapia średnio- lub długoterminowa — zwykle trwa od roku do kilku lat. Tempo jest dopasowane do ciebie.
Komu terapia schematów szczególnie pomaga?
Terapia schematów sprawdza się szczególnie tam, gdzie inne podejścia dały niepełne efekty — przy głęboko zakorzenionych, powtarzających się trudnościach:
- zaburzeniach osobowości, zwłaszcza borderline
- przewlekłej depresji i poczuciu beznadziei
- trudnościach w bliskich relacjach — cyklu odrzucenia i zranienia
- destrukcyjnych wzorcach zachowania, które sam widzisz
- chronicznym poczuciu wstydu i nieadekwatności
- perfekcjonizmie i potrzebie kontroli paraliżującej życie
Najczęstsze pytania
Czym różni się schemat od przekonania?
Przekonanie to myśl. Schemat to coś głębszego — wzorzec emocjonalny, który działa zanim zdążysz pomyśleć. Czujesz go w ciele: jako napięcie, wstyd, nagłe zawężenie świata. Schematy są jak stare rany, które reaktywują się w nowych sytuacjach.
Czy terapia schematów jest dla mnie, jeśli nie mam diagnozy zaburzenia osobowości?
Tak. Terapia schematów pomaga każdemu, kto zauważa powtarzające się trudności w relacjach lub w relacji z samym sobą — niezależnie od diagnozy. Schematy mamy wszyscy; różnimy się jedynie ich intensywnością i wpływem na życie.